UNESCO công nhận 18 Công viên địa chất toàn cầu mới
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã bổ sung 18 địa điểm mới từ khắp nơi trên thế giới vào mạng lưới Công viên địa chất nổi bật của mình, giới thiệu một số địa điểm có vẻ đẹp tự nhiên đẹp nhất trên toàn cầu.
Danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu của UNESCO đã được tạo ra vào năm 2015 và công nhận “di sản địa chất có ý nghĩa quốc tế ”. Công viên địa chất phục vụ cộng đồng địa phương bằng cách kết hợp bảo tồn với tiếp cận cộng đồng và cách tiếp cận bền vững để phát triển.
Ngày 24/5 vừa qua, Hội đồng chấp hành của UNESCO sau khi kết thúc phiên họp thứ 216, đã nhất trí bổ sung thêm 18 địa điểm vào danh sách công viên địa chất toàn cầu mới, nâng số lượng công viên địa chất toàn cầu lên 145, thuộc 48 quốc gia trên khắp thế giới. Hiện nay, mạng lưới các công viên địa chất toàn cầu có diện tích bề mặt gần 487.000 km2, tương đương với diện tích gấp đôi Vương quốc Anh
Dưới đây là danh sách 18 địa điểm mới được bổ sung vào mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu của UNESCO:
Brazil: Công viên địa chất Cacapava
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999024-1.jpg)
Đối với người Guarani, một tộc người bản địa ở Brazil, công viên địa chất này là “nơi tận cùng của rừng rậm”, nằm ở bang Rio Grande do Sul ở cực nam Brazil . Di sản địa chất của nó, bao gồm khai thác kim loại sunfua và đá cẩm thạch, rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của khu vực. Bên cạnh tính đa dạng địa lý, công viên địa chất còn là nơi sinh sống của các loài xương rồng, dứa cảnh, hoa đặc hữu và các loài ong đang có nguy cơ tuyệt chủng.
Brazil: Công viên địa chất Quarta Colonia
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999236-2.jpg)
Công viên địa chất này nằm ở phía nam Brazil giữa quần xã sinh vật Pampa và Rừng Đại Tây Dương. Tên của nó liên quan đến thời kỳ người Ý xâm chiếm phần trung tâm của bang Rio Grande do Sul. Có những biệt thự thuộc địa, dấu vết của người bản địa và các khu định cư của quilombolas (trước đây là nô lệ của người gốc Phi). Công viên địa chất cũng rất giàu hóa thạch của động vật và thực vật, có niên đại 230 triệu năm.
Hy Lạp: Công viên địa chất Lavreotiki
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999373-3.jpg)
Nổi tiếng với sự phong phú và đa dạng của các mẫu khoáng vật, nhiều mẫu trong số đó lần đầu tiên được phát hiện trong khu vực, công viên địa chất này được biết đến trên toàn thế giới nhờ bạc được khai thác từ các trầm tích sulfua hỗn hợp. Khu vực này đã có người sinh sống từ thời cổ đại do sự giàu có về địa chất dưới lòng đất và hiện là nơi sinh sống của hơn 25.000 cư dân. Lavreotiki cũng có Tu viện thánh Byzantine của Thánh Paul Tông đồ .
Indonesia: Công viên địa chất Ijen
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999477-4.jpg)
Viên ngọc này nằm ở các huyện Banyuwangi và Bondowoso ở tỉnh Đông Java . Vị trí của nó giữa eo biển và biển đã làm cho nó trở thành một ngã tư cho sự di cư và thương mại của con người. Ijen là một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất trong hệ thống miệng núi lửa Ijen. Nhờ một hiện tượng hiếm gặp, nồng độ lưu huỳnh cao bốc lên từ miệng núi lửa đang hoạt động trước khi bốc cháy khi chúng gặp bầu khí quyển giàu oxy; khi khí đốt cháy, nó tạo thành ngọn lửa điện màu xanh độc nhất và chỉ có thể nhìn thấy vào ban đêm.
Indonesia: Công viên địa chất Maros Pangkep
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999600-5.jpg)
Công viên địa chất này nằm dọc theo nhánh phía nam của đảo Sulawesi ở Maros và Pangkep. Dân số địa phương chủ yếu bao gồm các dân tộc bản địa Bugis và Makassarese. Quần đảo này nằm trong Tam giác San hô và là trung tâm bảo tồn hệ sinh thái rạn san hô. Khu vực này đã hơn 100 triệu năm tuổi.
Indonesia: Công viên địa chất Merangin Jambi
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999690-6.jpg)
Công viên địa chất này là nơi có các hóa thạch độc đáo của “hệ thực vật Jambi”, là loài thực vật hóa thạch lộ thiên duy nhất thuộc loại này trên thế giới hiện nay. Chúng nằm ở phần trung tâm của đảo Sumatra ở Indonesia. Cái tên 'Hệ thực vật Jambi' dùng để chỉ các loài thực vật hóa thạch được tìm thấy như một phần của sự hình thành đá có niên đại từ kỷ Permi sớm (296 triệu năm tuổi). Các hóa thạch bao gồm rêu, cây lá kim nguyên thủy và hạt dương xỉ, sinh sản thông qua phân tán hạt thay vì thông qua bào tử.
Indonesia: Công viên địa chất Raja Ampat
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999802-7.jpg)
Lãnh thổ của công viên địa chất này bao gồm bốn hòn đảo chính và đặc biệt vì có tảng đá lộ thiên lâu đời nhất trong cả nước, gần bằng một phần mười tuổi của Trái đất. Những người lặn biển đổ xô đến khu vực này, bị thu hút bởi vẻ đẹp của các hang động dưới nước và sự đa dạng sinh học phi thường của đại dương. Tại đây, họ có thể quan sát tác phẩm nghệ thuật trên đá được tạo ra bởi những người tiền sử sống ở khu vực này vài nghìn năm trước.
Iran: Công viên địa chất Aras
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999853-8.jpg)
Sông Aras đánh dấu giới hạn phía bắc của công viên địa chất nằm ở phía tây bắc Iran ở cuối phía nam của dãy núi Caucasus Ít hơn. Dãy núi này hoạt động như một hàng rào tự nhiên. Nó đã tạo ra một loạt các vùng khí hậu, cũng như đa dạng sinh học và đa dạng sinh học phong phú; nó cũng liên kết các nền văn hóa khác nhau ở phía bắc và phía nam của dãy núi.
Iran: Công viên địa chất Tabas
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999931-9.jpg)
Nhiều nhà tư tưởng đã gọi sa mạc rộng 22.771 km2 ở phía tây bắc tỉnh Nam Khorasan nơi có công viên địa chất này là “thiên đường địa chất của Iran ”. Điều này là do người ta có thể theo dõi quá trình tiến hóa của hành tinh từ giai đoạn sớm nhất của lịch sử Trái đất 4,6 tỷ năm trước (thời kỳ Tiền Cambri) đến Kỷ Phấn trắng sớm khoảng 145 triệu năm trước mà không bị gián đoạn dù là nhỏ nhất. Công viên địa chất này là nơi có Khu bảo tồn động vật hoang dã Naybandan, lớn nhất ở Iran, có diện tích 1,5 triệu ha và là môi trường sống quan trọng nhất của loài báo châu Á .
Nhật Bản: Công viên địa chất Hakusan Tedorigawa
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1684999996-10.jpg)
Nằm ở miền trung Nhật Bản, nơi nó chảy theo sông Tedori từ núi Hakusan xuống biển, Công viên địa chất Hakusan Tedorigawa ghi lại khoảng 300 triệu năm lịch sử. Nó chứa những tảng đá được hình thành do sự va chạm của các lục địa. Nơi đây còn có địa tầng chứa hóa thạch khủng long tích tụ trong các sông hồ trên đất liền vào thời kỳ Nhật Bản còn thuộc lục địa Á-Âu .
Malaysia: Công viên địa chất Kinabalu
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000056-11.jpg)
Núi Kinabalu thống trị công viên địa chất này ở Bang Sabah ở cuối phía bắc của đảo Borneo. Ngọn núi cao nhất nằm giữa dãy Himalaya và New Guinea, Núi Kinabalu đã thu hút các nhà thám hiểm trong hơn một thế kỷ. Có diện tích 4.750 km 2, công viên địa chất là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật đặc hữu, trong đó có 90 loài phong lan chỉ tồn tại trên núi Kinabalu và loài chim đa đa đầu đỏ không tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trên Trái đất.
New Zealand: Công viên địa chất Waitaki Whitestone
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000128-12.jpg)
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đầu tiên của New Zealand nằm trên bờ biển phía đông của Đảo Nam. Cảnh quan, sông ngòi và thủy triều của công viên địa chất này có ý nghĩa văn hóa to lớn đối với người dân bản địa địa phương, Ngāi Tahu whānui. Công viên địa chất cung cấp những hiểu biết đặc biệt về lịch sử của lục địa thứ tám trên Trái đất, Zealandia hoặc Te Riu-a-Māui trong tiếng Maori. Công viên địa chất cung cấp bằng chứng về sự hình thành của Zealandia, đã tách ra khỏi siêu lục địa Gondwana cổ đại khoảng 80 triệu năm trước.
Na Uy: Công viên địa chất Sunnhordland
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000216-13.jpg)
Các cảnh quan trong công viên địa chất này trải dài từ những ngọn núi cao phủ đầy sông băng đến các quần đảo với hàng nghìn hòn đảo nằm trên dải đất bằng phẳng dọc theo bờ biển. Cảnh quan địa chất hiển thị các ví dụ trong sách giáo khoa về xói mòn băng xảy ra trong 40 kỷ băng hà. Đứt gãy Hardangerfjord ngăn cách một tỷ năm tiến hóa địa chất.
Philippines: Công viên địa chất đảo Bohol
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000319-14.jpg)
Công viên Địa chất Toàn cầu được UNESCO công nhận đầu tiên của Philippines, Đảo Bohol, nằm trong nhóm đảo Visayas. Bản sắc địa chất của hòn đảo đã được kết hợp với nhau hơn 150 triệu năm, khi các giai đoạn hỗn loạn kiến tạo đã nâng hòn đảo lên khỏi độ sâu của đại dương. Công viên địa chất có rất nhiều địa điểm địa chất karst như hang động, hố sụt và karst hình nón, bao gồm Đồi Chocolate hình nón nổi tiếng ở trung tâm của công viên địa chất.
Hàn Quốc: Công viên địa chất Bờ biển phía Tây Jeonbuk
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000402-15.jpg)
Công viên địa chất này kể về 2,5 tỷ năm lịch sử địa chất được phơi bày rõ ràng ở phía tây của đất nước. Các bãi triều rộng lớn rải rác có núi lửa và đảo cho phép chúng ta du hành xuyên thời gian để ghép các yếu tố của lịch sử Trái đất lại với nhau. Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Bờ biển phía Tây Jeonbuk đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và tự nhiên thế giới và là khu dự trữ sinh quyển.
Tây Ban Nha: Công viên địa chất Cabo Ortegal
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000482-16.jpg)
Thực hiện một cuộc hành trình vào bên trong hành tinh của chúng ta bằng cách khám phá những tảng đá nổi lên từ độ sâu của Trái đất gần 400 triệu năm trước tại Công viên Địa chất Toàn cầu Cabo Ortegal của UNESCO ngày nay. Công viên địa chất này cung cấp một số bằng chứng đầy đủ nhất ở châu Âu về vụ va chạm đã gây ra Pangea, một quá trình được gọi là Kiến tạo sơn Variscan. Hầu hết các tảng đá trong công viên địa chất này đã được đưa lên bề mặt do sự va chạm của hai lục địa Laurussia và Gondwana, những lục địa này cuối cùng sẽ gia nhập siêu lục địa Pangea khoảng 350 triệu năm trước.
Thái Lan: Công viên địa chất Khorat
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000527-17.jpg)
Công viên địa chất này chủ yếu nằm trong lưu vực sông LamTakhong ở rìa tây nam của Cao nguyên Khorat thuộc tỉnh Nakhon Ratchasima ở đông bắc Thái Lan. Đặc điểm địa chất độc đáo của khu vực là sự đa dạng và phong phú của các hóa thạch có tuổi từ 16 triệu đến 10.000 năm. Một lượng lớn hóa thạch khủng long và động vật khác như voi cổ đại đã được tìm thấy ở huyện Mueang.
Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland: Morne Gullion Strangford
![tm-img-alt](https://media.moitruongvadothi.vn/images/2023/05/25/9882-1685000589-18.jpg)
Công viên địa chất này kể câu chuyện về quá trình phát triển của hai đại dương trong hơn 400 triệu năm lịch sử địa chất. Nó lập biểu đồ về sự đóng cửa của Đại dương Iapetus và sự ra đời của Bắc Đại Tây Dương, nơi tạo ra một lượng lớn đá nóng chảy (hoặc magma) cả trong vỏ Trái đất và trên bề mặt. Công viên địa chất nằm ở phía Đông Nam của Bắc Ireland, giáp biên giới với Cộng hòa Ireland.